Moja własna strona na serwerze tnb.pl (ustaw w panelu admina)
Styczeń 22 2019 04:11:21
Nawigacja
Strona Główna
Artykuły
Forum
Linki
Kategorie Newsów
Kontakt
Galeria
Piosenki
Imprezy stałe
O nas
Szkolenie
Statut
Regulaminy
Komenda Główna NLS
 
 
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 9
Najnowszy Użytkownik: Jan Siedliski
 
 
1 marca - Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych
 

Link
1 marca - Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych
CHWAŁA WYKLĘTYM BOHATEROM
Wspomnienie o zapomnianych niezłomnych – ostatnich żołnierzach II RP.


Na początku 2011 roku Sejm Rzeczypospolitej uchwalił ustawę o Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych, ustawy zgłoszonej jeszcze przez śp. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego i wsparciu śp. Prezesa IPN Janusza Kurtyki, którzy od lat zabiegali o poprawienie społecznego wizerunku tych skazanych na zapomnienie patriotów. Dzień ten obchodziliśmy uroczyście po raz pierwszy 1 marca 2011 r. Wreszcie oczekiwania środowisk niepodległościowych ziściły się. W przekonaniu wielu osób o dwadzieścia lat za późno, bo przez minione lata wolnej Polski, Ci, którzy powinni cieszyć się społecznym uznaniem i szacunkiem, tak jak powstańcy styczniowi w latach międzywojennych, byli niestety traktowani jako obywatele drugiej kategorii. Ich niezłomna postawa była przez okres powojenny cierniem na ciele reżimu oraz tych, którzy uwikłali się w kontakty, powiązania lub jawną kolaborację z narzuconym z zewnątrz obcym systemem. Ci niezłomni, a zarazem wyklęci przez nową władzę i ich popleczników, zamiast należnej im aury glorii i chwały, za bohaterstwo dokonane w czasach zniewolenia, za przelaną krew dla Ojczyzny, za dochowanie wierności Polsce, żołnierskiej przysiędze i swym dowódcom, otrzymali zemstę, wyklęcie, kulę lub w najlepszym wypadku celę w katowniach nowej władzy oraz zaplanowane zapomnienie. Natomiast ich prześladowcy i kaci, współpracownicy narzuconego przemocą systemu dopiero niedawno stracili jedynie część swoich uposażeń za służbę przeciw niepodległościowym dążeniom Polaków. Jeszcze teraz, po ponad dwudziestu latach trwania już wolnej Polski, nadal są osoby, które twierdzą iż NSZ były organizacją faszystowską, nie walczącą o niepodległość kraju lecz skalaną kolaborującą z Niemcami. Ponad 40-letnia systemowa kampania oszczerstw PRL-owskiej propagandy, obłudnego zakłamywania i fałszowania historii, pozostawia ciągle nie łatwe do naprawienia i wyjaśnienia skutki.
Kim więc byli Żołnierze Wyklęci? zapomniani i zohydzeni przez komunistyczną propagandę żołnierze. Wyjaśnienie może przynieść spojrzenie w nieodległą przeszłość związaną z początkiem II Wojny Światowej.
We wrześniu 1939 r. na nasz kraj napadły trzy państwa. Od zachodu, południa i północy Niemcy, od południa Słowacja oraz od wschodu Sowieci. Obrony Ojczyzny w 1939 r. podjęło się regularne Wojsko Polskie, które mimo swej walecznej i niezłomnej postawy uległo przeważającym liczebnie wrogom. Pomimo przegranej jesiennej kampanii obronnej, jeszcze tego samego roku zaczęły powstawać liczne organizacje konspiracyjne, szybko scalane w jedną ogólnopolską organizację nazwaną początkowo Służbą Zwycięstwu Polski, później przemianowaną na Związek Walki Zbrojnej i ostatecznie w Armię Krajową. Obok konspiracyjnego Wojska Polskiego funkcjonowały dwie wielkie niepodległościowe organizacje zbrojne Ludowców i Narodowców tj. Bataliony Chłopskie i Narodowa Organizacja Bojowa, przemianowana z czasem w Narodową Organizację Wojskową i później Narodowe Siły Zbrojne. W późniejszym okresie obie te formacje weszły w znacznej części w skład AK. Na Zachodzie organizowały się Polskie Siły Zbrojne, podległe Rządowi RP na Uchodźctwie. W kraju powstało Polskie Państwo Podziemne, które poprzez Delegata Rządu na Kraj sprawowało kontrolę nad całością konspiracji pod okupacją.

Polska konspiracja była fenomenem na skalę światową, ponieważ oprócz oddziałów partyzanckich działały struktury cywilne takie jak sądownictwo, policja, poczta, szkolnictwo, służba zdrowia i wiele innych. Państwo podziemne liczyło w szczytowym okresie ok. miliona zaangażowanych w działalność konspiratorów, a samo konspiracyjne Wojsko Polskie doszło do liczby ok. 380 tysięcy żołnierzy.
Stworzenie takiej armii żołnierzy i cywili, w warunkach tak bezwzględnego terroru, było rzeczywiście czymś niezwykłym i wyjątkowym, dzięki wielu patriotom, którzy poświęcili swoje życie, zdrowie i majątek dla tego celu. Niestety po zakończonej krwawej wojnie żołnierze z konspiracji i Ci w regularnych Siłach Zbrojnych na Zachodzie, którzy pragnęli poświęcić się pracy przy odbudowywaniu zrujnowanego kraju, zderzyli się z rzeczywistością komunistycznego bezprawia. W czasie 6 lat wojny z dwoma głównymi agresorami i okupantami, Polska poniosła ogromne straty terytorialne, materialne, w dobrach kultury i populacji. Największą stratą była przeprowadzona na ogromną skalę eksterminacja polskiej inteligencji, w której nasi wrogowie upatrywali podstawową przeszkodę do zniszczenia ducha narodu, a co za tym idzie oporu całego społeczeństwa. Oficerowie WP i policjanci, duchowni i ziemianie, naukowcy i nauczyciele, działacze społeczno-polityczni i urzędnicy państwowi, przedsiębiorcy, prawnicy, ludzie kultury i znani sportowcy byli pierwszymi grupami przeznaczonymi do wyniszczenia przez służby specjalne Niemiec i Rosji. Takie miejsca kaźni jak Katyń, Oświęcim, Charków, Piatichatki, Kuropaty, Morze Białe, Palmiry, Ponary, gdzie dokonała się tragedia elit naszego społeczeństwa, stały się symbolami ich zagłady. Wtedy też pierwszy raz, w stosunku do zbrodni II Wojny Światowej, papież Pius XII mianem Holokaustu, określił zbrodnię ludobójstwa dokonanego właśnie na naszym narodzie.

Okazało się jednak, że to nie koniec walki i ofiar, że ci, którzy przetrwali terror okupacji niemieckiej, walcząc z bronią przez 6 długich lat, zostaną poddani terrorowi sowieckich okupantów i wysługującej się im ślepo niewielkiej części polskich kolaborantów (UB, kadra PPR i ich konfidenci). Niemieckie więzienia i obozy, które tylko na krótko opustoszały, ponownie zapełniły się torturowanymi i mordowanymi niepodległościowcami. Ścigani przez NKWD, UB, MO i KBW oraz ich agenturę zostali zmuszeni do ponownej konspiracji, do ucieczki w lasy, gdzie dołączali do starych i tworzonych na wprędce w samoobronie nowych oddziałów partyzanckich.

Czy mieli inne wyjście?

W owym czasie, tuż po zakończeniu II wojny światowej na terenie Polski, kontrolowanej właśnie przez Armię Czerwoną, blisko 50 tysięcy Ich kolegów z AK w bydlęcych wagonach wywieziono do łagrów na Syberię, a tysiące pozostałych zapełniło obozy koncentracyjne w Oświęcimiu, Skrobowie, a także w innych miejscach, czekało na wywiezienie. Kolejnych tysiące w bestialski sposób było torturowanych i mordowanych.
Na co mogli liczyć? Wszak sojusznicy już Polskę pozostawili własnemu losowi na pastwę reżimu stalinowskiego. Początkowo dawni żołnierze podziemia niepodległościowego liczyli na konflikt Zachodu z Sowietami, ale i to okazało się tylko mrzonką. Świat nie chciał kolejnej wojny. Wierni przysiędze i nie uznawanemu już przez mocarstwa Rządowi RP w Londynie, w konsekwencji osamotnieni nie mieli w takich warunkach realnych szans na skuteczną walkę i obalenie systemu, podtrzymywanego przez milion sowieckich żołnierzy, tysiące pracowników aparatu bezpieczeństwa, milicjantów i ich konfidentów. W takich warunkach trudno było wytłumaczyć wielu młodym desperatom, cały czas czującym się wolnymi, urodzonym lub żyjącym przed laty w wolnym kraju, bądź wychowywanym mimo, że pod okupacjami w umiłowaniu do tradycji narodowych i religijnych przekazywanych w rodzinach z pokolenia na pokolenie, że to już jest koniec. Że po zakończeniu wojny i po pokonaniu hitlerowskich Niemiec przychodzi żyć pod nową już sowiecką okupacją. Trudno im było zaakceptować ten niespodziewany stan i cios dla serc i umysłów miłujących i tęskniących za wolną, niepodległą, dumną i wielką Polską, że już nigdy nie będzie wolnej Polski. Że trzeba będzie o tych ideach zapomnieć, o których jeszcze nie tak dawno śnili w podziemiu, oczekując upragnionej wolności i niepodległości. Nie potrafili zrozumieć, że tyle poświęcenia, tyle krwi zostało na darmo przelanej na wszystkich frontach i w podziemiu.

I jeszcze ten Honor. Ta współcześnie u wielu zapomniana, a tylko u nielicznych już dziś praktykowana cnota, nie pozwalała poddać się komunistycznemu zniewoleniu. Wszak prawy Polak walczy do końca i jak Zawisza Czarny nie uchodzi z pola walki przed wrogiem. I rzeczywiście wielu z nich takimi było, wielu z nich poznaliśmy osobiście – sami dawali namacalne świadectwo, niesionych w sercach idei wolności i niepodległości. Nie było też ich tak mało, jak przedstawiała powojenna propaganda, stała za nimi zdecydowanie, mimo że często sterroryzowana przez aparat przemocy, jednak zdecydowanie większa część polskiego społeczeństwa, które pamiętało kto walczył za kraj, a kto był zdrajcą.

Komunistyczny aparat represji w Polsce, w miarę upływu czasu i umacniania się, dzięki poparciu Armii Czerwonej i sowieckiej służby bezpieczeństwa, wskazywał kolejne rzesze i grupy społeczeństwa polskiego, jako wrogów władzy ludowej. Na początku było to zbrojne podziemie, ale w kolejności czekało już duchowieństwo, ocalałe z wojny ziemiaństwo, właściciele zakładów produkcyjnych i kamienic, kupcy, rzemieślnicy, PSL-owcy, narodowcy, harcerze i członkowie innych niezależnych stowarzyszeń. W dalszej kolejności zamożniejsi rolnicy, ale w końcu również ci drobniejsi, którzy nie dostarczyli nakazanej, odpowiedniej ilości płodów rolnych. Jednym słowem wrogiem władzy ludowej był polski naród. Od samego początku do końca.

Podporą tego narodu, w początkowym okresie nowej okupacji, było właśnie zbrojne podziemie wywodzące się z oddziałów poakowskich i NSZ-towskich. I na odwrót „chłopcy z lasu”, jak ich określano, mogli liczyć na wieś i małe miasta. Jak przysłowiowe grzyby po deszczu powstawały oddziały partyzanckie, przez które przewinęło się ok. 20 tysięcy „Żołnierzy Wyklętych” – niepokornych, śniących o niepodległości wiarusów Armii Krajowej i innych organizacji podziemia niepodległościowego oraz młodzieży, która weszła w dorosłe życie w końcowym okresie II Wojny Światowej i nie zdążyła „powąchać prochu” do 1945 roku. Powojenna konspiracja, działająca na terenie całego kraju, w okresie czasowym 10-12 lat, doszła nawet do liczby ok. 180-200 tysięcy osób. Gdyby nie wspomniana pomoc społeczeństwa polskiego, głównie polskiej wsi, oddziały podziemia niepodległościowego nie utrzymałyby się nawet roku. Jak wskazują dzisiejsze materiały archiwalne przetrwali nawet do połowy lat pięćdziesiątych. Ostatni z nich sierżant Józef Franczak „Lalek”, pozostający 24 lata w konspiracji, w tym 18 lat po wojnie, zginął w 1963 r. w akcji specjalnej SB i ZOMO. Władza ludowa nie miała litości dla nikogo, a szczególnie dla „chłopców z lasu”, lub jak ich również określano „leśnych”. Władza komunistyczna w celu ich wytropienia i unicestwienia musiała stosować wymyślne i kombinowane operacje specjalne Służby Bezpieczeństwa, przy wsparciu dużych sił ludowego Wojska Polskiego oraz specjalnie do tego celu sformowanego Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – jednostek wojskowych do zwalczania oddziałów partyzanckich. Często w teren wypuszczano pozorowane „oddziały partyzanckie”, składające się z funkcjonariuszy UB, MO i KBW, przebrane w mundury partyzantów i sprawdzające lojalność mieszkańców wsi. W ten sposób próbowali komuniści też przenikać do prawdziwych oddziałów leśnych. Zdarzały się przypadki prowokacji - zabijania mieszkańców wsi przez grupy podszywające się pod „leśnych”, w celu kompromitowania podziemia niepodległościowego i zniechęcenia społeczeństwa do „chłopców z lasu”. Następnie w komunistycznej prasie prowadzono specjalne kampanie propagandowe, w postaci artykułów i reportaży o faszystach z NSZ i AK, mordujących niewinnych i bezbronnych mieszkańców wsi. Do współpracy wciągnięto z czasem liczny aparat konfidentów, często w wyniku zastraszenia i terroru. Operacje te w połączeniu z silnym wsparciem dużych oddziałów NKWD, UB, MO i KBW odnosiły w konsekwencji zamierzony skutek, w postaci likwidacji fizycznej żołnierzy wielu oddziałów partyzanckich. Nie bez znaczenia był także fakt kolaboracji, niewielkiej części mieszkańców wsi i miast, którzy skorzystali z awansu społecznego, jaki dokonał się kosztem innych grup społecznych. Im dalej od wojny tym bardziej też rozrastał się aparat wszelkich służb specjalnych, podporządkowanych Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego.

Coraz trudniej było prowadzić akcje zbrojne, a nawet skutecznie się ukrywać. Zastraszona i sterroryzowana ludność wiejska, z obawy o życie, zaczęła odmawiać, mimo wcześniejszej jawnie okazywanej sympatii, pomocy partyzantom. Ubywało zatem zabezpieczenia i pomocy w terenie, a z czasem i samych żołnierzy, a później i oddziałów. Powrót do normalnego cywilnego życia był dla większości z nich zamknięty i praktycznie niemożliwy, zwłaszcza dla tych najbardziej niezłomnych i nieufnych w zapewnienia władzy ludowej, szczególnie w obliczu nauki jaką nabyli po okresach amnestii dla „leśnych”, kiedy i tak w konsekwencji byli mordowani, a w najlepszym razie więzieni w kazamatach aparatu bezpieczeństwa. Ci, którzy zostali aresztowani, zazwyczaj po brutalnych torturach i sfingowanych procesach, obdarci z ludzkiej godności, pohańbieni oraz oczernieni o wymyślone zbrodnie i niegodziwości, byli skazywani na liczne kary śmierci lub na długoletnie więzienia. W konsekwencji nie było dla nich miejsca w ludowym państwie, dlatego pozostawali i trwali do końca w swym postanowieniu trwania w gotowości na posterunku walki do końca, mimo że czekał ich los straceńców, tropionych i zabijanych przez oprawców. Groby tych, którzy zostali zamordowani w imieniu prawa są do dzisiaj w większości wypadków nieznane. Wielu znalazło miejsce spoczynku w zwykłych dołach wykopanych w odludnych miejscach, jak Uroczysko Baran k. Kąkolewnicy, którą miejscowi nazywają małym Katyniem. Liczbę pomordowanych żołnierzy AK, BCh, NSZ i WiN, którzy tam zostali zabici i zakopani ocenia się na 700 do 1800. Miejsc takich było setki w całej Polsce.

Pamięć o nich miała zaginąć bądź pozostać czarną legendą degeneratów i „zaplutych karłów reakcji”, spreparowaną przez propagandę PRL. Obecnie, kiedy ustanowiono 1 marca w tym pamiętnym 2011 roku Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych widzimy, że pomimo wielu wysiłków komunistom jednak nie udało się zakłamać historii, walki o wolność i niepodległość Polski. Historii i legendy szerokiej rzeszy niezłomnych i zawsze wiernych, walczących do końca żołnierzy podziemia niepodległościowego – „chłopców z lasu” – Żołnierzy Wyklętych.

Aby pamięć o Żołnierzach Wyklętych nie zagasła w sercach i umysłach współczesnych obywateli niepodległej Polski, przypomnijmy chociaż częściowo - nieliczną garstkę, głównie dowódców, z tysięcy niezłomnych bohaterów, dla których ustanowiono wspomniane święto w dniu 1 Marca.

- ppor. Zdzisław Badocha ps. „Żelazny” – żołnierz AK od 1942 r., oficer Okręgu Wileńskiego AK, z-ca d-cy 9 patrolu 23 Ośrodka Dywersyjnego AK Ignalino-Nowe Święciany, po 1945 r. d-ca 2 szwadronu 5 Wileńskiej Brygady AK. Zginął w walce 26 czerwca 1946 r.,

- kpt. Józef Batory ps. „Argus”, „Wojtek”, „Orkan”, „August” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer ZWZ, oficer łączności Obwodu AK Kolbuszowa, po 1945 r. szef łączności zewnętrznej IV Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość (WIN), łącznik stały WiN-u z prymasem Hlondem, aresztowany 2 grudnia 1947 r. Zamordowany 1 marca 1951 r.,

- por. Stefan Bembiński ps. „Harnaś” – po kampanii wrześniowej 1939 r. zbiegł z niewoli niemieckiej, d-ca placówki AK w Błotnicy, zastępca Komendanta Dywersji Inspektoratu AK Radom, dowódca 9 kompanii 3 batalionu 72 Pułku Piechoty AK, po 1945 r. w partyzantce na terenie kieleckiego, we wrześniu 1945 r. aresztowany i skazany na karę śmierci, wyrok zmieniono na więzienie. W więzieniu spędził 7 lat,
- mjr Marian Bernaciak ps. „Orlik”, „Dymek” – po kampanii wrześniowej 1939 r. w niewoli sowieckiej, uciekł z transportu do Kozielska, oficer ZWZ, szef Kedywu Podobwodu „A” Dęblin-Ryki w Obwodzie AK Puławy, dowódca oddziału lotnego OP I 15 Pułku Piechoty „Wilków” AK, po 1945 r. oficer Delegatury Sił Zbrojnych, a później WiN, d-ca zgrupowania oddziałów WiN w Inspektoracie Rejonowym „Puławy”, z-ca inspektora puławskiego WiN ds. bezpieczeństwa. 24 czerwca 1946 r. ranny i okrążony popełnił samobójstwo,

- Michał Bierzyński ps. „Sęp” – żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej od 1941 r., żołnierz NSZ, po 1945 r. w cielony do LWP, osadzony w obozie jako b. żołnierz NSZ, po ucieczce instruktor ds. wyszkolenia w oddziale NSZ Eugeniusza Kozłowskiego „Biebrzy”, szef Pogotowia Akcji Specjalnej NZW w batalionie terenowym „Niemen”, szef PAS w Komendzie Powiatu NZW Łomża Północna, szef wywiadu w Komendzie Powiatu NZW Łomża Północna, aresztowany 5 września 1947 r. W więzieniu spędził prawie 9 lat,

- kpt. Franciszek Błażej ps. „Roman”, „Bogusław”, „Tadeusz” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer szkoleniowy AK, oficer operacyjny Inspektoratu Rzeszowskiego AK, po 1945 r. szef działu propagandy i od grudnia 1946 r. prezes Obszaru Południowego WiN, aresztowany w październiku 1948 r. Zamordowany 1 marca 1951 r.,

- mjr Adam Boryczka ps. „Adam”, „Albin”, „Tońko”, „Brona” – po kampanii wrześniowej 1939 r. żołnierz PSZ na Zachodzie, cichociemny, oficer V odcinka organizacji dywersyjnej „Wachlarz”, oficer KG AK, dowódca Kedywu w Okręgu Wilno AK, zastępca dowódcy i dowódca 6 Wileńskiej Brygady AK, szef Oddziału III Komendy Okręgu Wileńskiego i Nowogródzkiego AK, po 1945 r. oficer Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, kurier Delegatury Zagranicznej WiN, szef komórki łączności z krajem Delegatury Zagranicznej WiN, aresztowany 17 czerwca 1954 r. W więzieniu spędził ponad 13 lat,

- por. Stefan Bronarski ps. „Roman” – po kampanii wrześniowej 1939 r. uciekł z oflagu i wstąpił do Tajnej Armii Polskiej, oficer NSZ, szef Kedywu w sztabie Inspektoratu Płocko-Sierpeckiego AK, po 1945 r. z-ca komendanta Podokręgu Północnego NZW, komendant Okręgu XXIII Mazowsze Zachodnie NZW, aresztowany 26 września 1948 r. Zamordowany 18 stycznia 1951 r.,

- kpt. Zdzisław Broński ps. „Uskok” – po kampanii wrześniowej 1939 r. uciekł z obozu i w 1940 r. wstąpił do Polskiej Organizacji Zbrojnej, d-ca plutonu (placówki) w Radzicu Starym w I Rejonie Obwodu AK Lubartów Inspektoratu Lubelskiego AK, szef oddziału lotnego zgrupowania OP 8 Pułku Piechoty Legionów AK, oficer 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK, zastępca, a następnie komendant I Rejonu Obwodu AK Lubartów, po 1945 r. komendant OP II w Obwodzie WiN Lubartów. 21 maja 1949 r. otoczony przez grupę operacyjną MO, UB i KBW popełnił samobójstwo,

- por. Karol Chmiel ps. „Grom” – brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r. W 1941 r. d-ca plutonu ZWZ, komendant powiatowy BCh w Dębicy, po 1945 r. członek PSL, członek kierownictwa IV ZG WiN, doradca polityczny prezesa WiN, aresztowany 12 grudnia 1947 r. Zamordowany 1 marca 1951 r.,

- por. Kazimierz Chmielowski ps. „Rekin” – w konspiracji od 1940 r., żołnierz 3 Wileńskiej Brygady AK, d-ca 1 plutonu w szwadronie kawalerii 5 Brygady, jednocześnie z-ca d-cy 1 kompanii 3 Brygady, w lipcu 1944 r. aresztowany przez Sowietów i wywieziony do Kaługi, po 1945 r. żołnierz 6 Wileńskiej Brygady AK, d-ca okręgowego patrolu Pogotowia Akacji Specjalnej NZW, dowódca 3 Wileńskiej Brygady NZW, szef PAS Komendy Okręgu NZW, aresztowany 3 grudnia 1948 r. Zamordowany 1 kwietnia 1950 r.,

- ppłk Łukasz Ciepliński ps. „Pług”, „Ostrowski”, „Ludwik”, „Apk”, „Grzmot”, „Bogdan” – po kampanii wrześniowej 1939 r. uciekł z obozu i przedostaje się na Węgry, w powrotnej podróży do Polski aresztowany przez Ukraińców i przekazany Niemcom, po ucieczce komendant Podokręgu Rzeszowskiego Organizacji Orła Białego, szef Inspektoratu Rejonowego Podokręgu AK Rzeszów, oficer sztabu Okręgu Krakowskiego AK, po 1945 r. współorganizator organizacji NIE, szef sztabu Okręgu NIE, a następnie w Delegaturze Sił Zbrojnych, prezes Okręgu Krakowskiego WiN, komendant Obszaru Południowego WiN, szef IV Zarządu Głównego WiN, aresztowany 28 listopada 1947 r. Po brutalnym śledztwie skazany na 5-krotną karę śmierci oraz 30 lat więzienia. Zamordowany 1 marca 1951 r.,

- mjr Hieronim Dekutowski ps. „Zapora”, „Odra”, „Reżu”, „Stary”, „Henryk Zagon”, „Mieczysław Piątek” – po kampanii wrześniowej 1939 r. internowany na Węgrzech, po ucieczce z obozu żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, cichociemny, oficer Kedywu Okręgu AK Lublin, d-ca skadrowanej 4 kompanii w 9 Pułku Piechoty Legionów AK w Inspektoracie Rejonowym AK Zamość, szef Kedywu w Inspektoracie Rejonowym AK Lublin-Puławy i jednocześnie dowódca oddziału dyspozycyjnego Kedywu (OP 8), d-ca 1. kompanii odtworzonego 8 Pułku Piechoty Legionów AK, po 1945 r. d-ca poakowskiej grupy dywersyjnej, d-ca wszystkich oddziałów partyzanckich w Inspektoracie Lublin DSZ, d-ca dywersji i komendant oddziałów partyzanckich na terenie Inspektoratu WiN Lublin, aresztowany 16 września 1947 r. Zamordowany 7 marca 1949 r.,

- kpt. Jan Karol Dubaniowski ps. „Salwa” – po kampanii wrześniowej 1939 r. trafia do oflagu, po ucieczce w 1942 r. oficer AK, d-ca odtwarzanego I dywizjonu 6 Pułku Artylerii Ciężkiej AK, oficer oddziału partyzanckiego rtm. Józefa Świdy, oficer taktyczny Zgrupowania Oddziałów Partyzanckich „Odwet” w Obwodzie Myślenickim AK, komendant Okręgu Bocheńskiego NSZ, po 1945 r. twórca oddziału partyzanckiego NSZ ,,Żandarmeria”. 27 września 1947 r. poległ w walce z grupą UB,

- ppor. Władysław Dubiela ps. „Myśliwy” – w czasie kampanii wrześniowej 1939 r. 15-letni ochotnik WP, od 1940 r. żołnierz ZWZ/AK z Lubelszczyzny, komendant placówki obejmującej teren gminy Dobrzyków, wchodzącej w skład rejonu Gąbin Obwodu AK Płock, po 1945 r. d-ca oddziału partyzanckiego Ruchu Oporu Armii Krajowej, aresztowany 21 maja 1948 r. Po zwolnieniu ucieka do Berlina i angażuje się w działalność wywiadowczą i kurierską, aresztowany przez SB NRD przekazany do Polski. Zamordowany 27 października 1955 r. jako ostatnia osoba stracona w więzieniach PRL z przyczyn politycznych w okresie terroru stalinowskiego,

- st. sierż. Mieczysław Dziemieszkiewicz ps. „Rój” – w czasie okupacji uczeń tajnego nauczania, wiosną 1945 r. wcielony do 1 Zapasowego Pułku Piechoty „ludowego” WP skąd zbiegł, żołnierz NSZ-NZW, d-ca patrolu PAS NZW. 13 kwietnia 1951 r. poległ w walce z oddziałami KBW i UB,

- gen. bryg. August Emil Fieldorf ps. „Nil” – po kampanii wrześniowej 1939 r. aresztowany przez Słowaków w czasie przekraczania granicy, po ucieczce oficer PSZ na Zachodzie, w 1940 r. jako pierwszy emisariusz przerzucony do kraju, oficer ZWZ w Warszawie, później ZWZ w Wilnie i Białymstoku, d-ca Kierownictwa Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej (Kedywu) AK, z-ca Komendanta Głównego AK, po 1945 r. d-ca organizacji Niepodległość (NIE), aresztowany 10 listopada 1950 r. Zamordowany 24 lutego 1953 r.,

- kpt. Henryk Flame ps. „Bartek” – po kampanii wrześniowej 1939 r. internowany na Węgrzech, trafił do obozu niemieckiego, z którego został zwolniony w 1940 r., założył organizację „HAK” podległą AK, zorganizował samodzielny oddział partyzancki operujący w podbeskidzkich lasach, żołnierz NSZ, po 1945 r. d-ca oddziałów partyzanckich VII Okręgu Śląsko-Cieszyńskiego NSZ, 11 marca 1947 r. ujawnił się przed władzami komunistycznymi. Zamordowany skrytobójczo przez milicjanta 1 grudnia 1947 r.,

- sierż. Józef Franczak ps. „Lalek”, „Laluś”, „Laleczka”, „Guściowa” – po kampanii wrześniowej 1939 r. aresztowany przez Sowietów, po ucieczce z niewoli żołnierz ZWZ/AK, d-ca plutonu w III Rejonie Obwodu AK Lublin, po 1945 r. wcielony do 2 Armii Wojska Polskiego, będąc świadkiem wydawania i wykonywania wyroków śmierci na AK-owcach dezerteruje, trafił pod dowództwo legendarnego żołnierza - mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, aresztowany przez UB w czerwcu 1946 r., po ucieczce w oddziale kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka”, po śmierci „Uskoka” d-ca kilkuosobowego patrolu zbrojnego, po 1956 r. nie prowadził już walki lecz się ukrywał, jego siatka współpracowników, która z narażeniem siebie dawała mu przez lata schronienie, liczyła 200 gospodarzy. Byli to koledzy ze szkoły, znajomi rodziny, przyjaciele i antykomunistycznie nastawieni rolnicy. Wiadomo, że znajdowali się wśród nich również księża, nauczyciele, lokalna inteligencja. Podobno byli też milicjanci, członkowie PZPR i wojskowi. Latem „Laluś” ukrywał się przeważnie w polu. Spał w kamieniołomach koło Wygnanowic. Zimą korzystał z kwater przyjaciół. Spał w ich mieszkaniach i stodołach. Wieloletnie skomplikowane operacje SB z użyciem podsłuchów nie dawały rezultatu w postaci złapania „Lalka”. Aż wreszcie w kwietniu 1963 r. został wezwany na przesłuchanie bratanek ojca Danuty Mazur (narzeczonej „Lalka”) – Stanisław Mazur. Oficer SB zaproponował mu współpracę i zapewnił o dyskrecji. Obiecał wynagrodzenie finansowe, a ten nie odmówił. Z czasem przejął inicjatywę we współpracy z bezpieką. Stanisław Mazur w teczkach figuruje jako agent „Michał”. 21 października 1963 - 35 funkcjonariuszy ZOMO i SB czekało tylko na umówiony sygnał od TW „Michała”. To był koniec. Osaczony, postanowił walczyć do końca. Mimo że z karabinów strzelało do niego kilku zomowców, kluczył po wsi i odpowiadał ogniem. Poległ 18 lat po II wojnie światowej,

- por. Antoni Fryszkowski ps. „Ryś”, „Sten”, „Toni”, „Kosmowski Zbigniew” – w czasie okupacji wywieziony do Niemiec na roboty, po powrocie w 1945 r. oficer łącznikowy Konspiracyjnego Wojska Polskiego, z-ca d-cy i d-ca oddziału partyzanckiego KWP, oficer NZW, aresztowany 2 sierpnia 1947 r. Zamordowany 10 lutego 1948 r.,

- por. Henryk Glapiński ps. „Klinga” – po kampanii wrześniowej 1939 r. żołnierz ZWZ/AK, więzień obozu koncentracyjnego Groß-Rosen, po 1945 r. komendant powiatu Radomsko KWP, d-ca Oddziału Partyzanckiego Służby Ochrony Społeczeństwa „Warszawa”, aresztowany 14 września 1946 r. Zamordowany 19 lutego 1947 r.,

- por. Wacław Grabowski ps. „Puszczyk” – po kampanii wrześniowej 1939 r. żołnierz ZWZ-AK w Obwodzie Mława, służył w Kedywie i oddziale partyzanckim ppor. Stefana Rudzińskiego „Wiktora”, po 1945 r. żołnierz ROAK w ramach batalionu „Znicz” dowodzonego przez kpt. Pawła Nowakowskiego „Łysego”, po rozwiązaniu oddziału w 1945 r. zdołał przedostać się do amerykańskiej strefy okupacyjnej w Niemczech, służył w polskich Kompaniach Wartowniczych, powrócił do kraju i ponownie włączył się w konspirację, twórca i d-ca samodzielnego oddziału partyzanckiego wchodzącego w skład XVI Okręgu NZW, nawiązał kontakt z oddziałem Mieczysława Dziemieszkiewicza „Roja”. Poległ w czasie obławy 1300 osobowej grupy operacyjnej KBW/UB 5 lipca 1953 r.,

- mjr/gen. Antoni Heda ps. „Szary” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer ZWZ, komendant Podobwodu AK Iłża, oficer zgrupowania partyzanckiego AK Jana Piwnika „Ponurego”, po 1945 r. oficer ROAK, oficer DSZ, aresztowany w 1948 r. W więzieniu spędził ponad 8 lat,

- mjr Franciszek Jerzy Jaskulski ps. „Zagon”, „Zagończyk” – po kampanii wrześniowej 1939 r. zbiegł z niewoli i założył młodzieżową organizację konspiracyjną, komendant Podobwodu w Obwodzie ZWZ/AK Krotoszyn, d-ca Oddziału Dyspozycyjnego AK w Obwodzie Garwolin, d-ca oddziału lotnego Inspektoratu Rejonowego AK Puławy, po 1945 r. szef Referatu Bezpieczeństwa WiN w Obwodach Kozienice i Puławy, komendant Inspektoratu WiN Radom, Kozienice, Starachowice, Kielce i Końskie, 26 lipca 1946 r. został aresztowany przez UB na skutek zdrady bliskiego współpracownika. Zamordowany 24 lutego 1947 r. tj. dzień przed wprowadzeniem amnestii,

- kpt. Kazimierz Kamieński ps. „Gryf”, „Huzar” – po kampanii wrześniowej 1939 r. zbiegł z niewoli, oficer AK, adiutant komendanta Obwodu AK Wysokie Mazowieckie, po 1945 r. d-ca oddziału samoobrony Obwodu ROAK Wysokie Mazowieckie, oficer WiN, jego oddział kontynuował tradycję 6 Brygady Wileńskiej AK, aresztowany 23 października 1952 r. Zamordowany 11 października 1953 r.,

- ppor./ppłk. NSZ Stanisław Kasznica ps. „Wąsowski”, „Przepona”, „Wąsal” – po kampanii wrześniowej 1939 r. działacz SN i „Grupy Szańca” (konspiracyjnego ONR-ABC), współzałożyciel Związku Jaszczurczego, członek prezydium Tymczasowej Narodowej Rady Politycznej (politycznego organu zwierzchniego NSZ), działacz SN, z-ca a później szef Oddziału I KG NSZ, szef oddziału organizacyjnego NSZ, komendant Okręgu VIII Częstochowa NSZ, powstaniec warszawski, po 1945 r. z-ca komendanta Obszaru Zachodniego NSZ, twórca 3 organizacji konspiracyjnych: Armii Polskiej, Pokolenia Polski Niepodległej, Legii Akademickiej, szef Rady Inspektorów NSZ, inspektor Obszaru Zachodniego NSZ, d-ca Okręgu Poznańskiego NSZ, p.o. Komendanta Głównego NSZ, szef wywiadu Organizacji Polskiej (ONR), założył organizację Armia Podziemna, aresztowany 15 lutego 1947r. Zamordowany 12 maja 1948 r.,

- ppłk Mieczysław Kawalec ps. „Iza”, „Psarski”, „Bronek” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer wywiadu ZWZ/AK, zastępca komendanta i komendant w Obwodzie AK Rzeszów, po 1945 r. kierownik wywiadu Okręgu Rzeszowskiego WiN, z-ca kierownika Okręgu Krakowskiego WiN, kierownik Wydziału Informacji i Propagandy IV Zarządu Głównego WiN, p.o. prezesa IV Zarządu Głównego WiN, aresztowany 1 lutego 1948 r. Zamordowany 1 marca 1951 r.,

- por. Jan Kempiński ps. „Błysk” – od 1939 r. żołnierz ZWZ/AK, partyzant w oddziale kpt. Eugeniusza Kaszyńskiego ps. „Nurt” w Górach Świętokrzyskich, żołnierz kompanii szkolnej AK na Lubelszczyźnie, z-ca d-cy oddziału NSZ Mieczysława Pazderskiego „Szarego” na Lubelszczyźnie, po 1945 r. oficer Inspektoratu Ostrowskiego w Okręgu Poznańskim AK, oficer WSGO „Warta”, aresztowany 17 grudnia 1945 r. Zamordowany 21 czerwca 1946 r.,

- por. Stefan Kobos ps. „Wrzos” – po kampanii wrześniowej 1939 r. komendant placówki AK w Brzezinach k. Bełżca, po 1945 r. ostatni komendant Samodzielnego Obwodu WiN Tomaszów Lubelski, aresztowany 21 stycznia 1956 r. i skazany na 15 lat. W 1962 r. wyszedł z więzienia na przerwę. 11 grudnia 1968 r. zwolniony z odbycia reszty kary,

- kpt. Eugeniusz Kukolski ps. „Groźny” – od 1939 r. do 1945 r. brak danych, po 1945 r. d-ca zgrupowania partyzanckiego z terenu powiatu Turkowskiego działającego w ramach organizacji „Niepodległość”. 14 marca 1946 r. otoczony przez grupę operacyjną NKWD i UB popełnił samobójstwo,

- por. Józef Kuraś ps. „Orzeł”, „Ogień” – po kampanii wrześniowej 1939 r. żołnierz ZWZ, żołnierz Konfederacji Tatrzańskiej, żołnierz AK, żołnierz BCh, po 1945 r. twórca i d-ca zgrupowania „Błyskawica” działającego na Podhalu. 21 lutego 1947 r. został otoczony przez grupę operacyjną KBW i UB i po zaciętej walce postrzelił się próbując popełnić samobójstwo. Zmarł dzień później,

- ppłk Wincenty Kwieciński ps. „Głóg” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer ZWZ, szef kontrwywiadu Komendy Okręgu AK Warszawa, po 1945 r. oficer organizacji NIE, a następnie Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, z-ca i prezes Obszaru Centralnego w II Zarządzie WiN, prezes III Zarządu Głównego WiN, współtworzył podziemny Komitet Porozumiewawczy Organizacji Polski Podziemnej (KPOPP), aresztowany 5 stycznia 1947 r. W więzieniu spędził ponad 10 lat,

- mjr Adam Lazarowicz ps. „Klamra”, „Pomorski”, „Kleszcz”, „Zygmunt” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer Służby Zwycięstwu Polski (SZP) i ZWZ, komendant placówki ZWZ, a następnie Obwodu Dębica Inspektoratu Rzeszowskiego AK, z-ca inspektora Inspektoratu Rzeszów AK, d-ca 5 Pułku Strzelców Konnych AK, po 1945 r. kierownik Okręgu Rzeszowskiego WiN, a następnie Okręgu Wrocławskiego, z-ca Prezesa IV Zarządu Głównego WiN, aresztowany 5 grudnia 1947 r. Zamordowany 1 marca 1951 r.,

- por. Jan Leonowicz ps. „Burta” – po kampanii wrześniowej 1939 r. żołnierz SZP/ZWZ, dowódca sekcji szturmowej „Poturzyn” odcinka „Wschód” Obwodu AK Tomaszów Lubelski, żołnierz „Kompanii Leśnej” ppor. rez. Witolda Kopcia a także dowódca jednego z patroli plutonu lotnego żandarmerii polowej sierż. rez. Wacława Kaszuckiego, zwiadowca w dowodzonej przez sierż. Andrzeja Dżygałę „Kompanii Żelaznej”, żołnierz Inspektoratu Zamość 9 Pułku Piechoty AK, oficer broni w strukturach Obwodu Tomaszów Lubelski Inspektoratu Zamość AK, po 1945 r. żołnierz samodzielnego Obwodu WiN Tomaszów Lubelski, d-ca patrolu leśnego WiN. 9 lutego 1951 r. poległ w zasadzce grupy operacyjnej UB,

- ppłk Władysław Liniarski ps. „Mścisław”, „Wuj”, „Jan” – po kampanii wrześniowej 1939 r. komendant Okręgu Białostockiego ZWZ-AK, po 1945 r. oficer DSZ, komendant Białostockiego Okręgu Armii Krajowej Obywatelskiej (AKO), aresztowany 31 lipca 1945 r., skazany na karę śmierci zamienioną potem na 10 lat więzienia. W więzieniu spędził 7 lat,

- Wojciech Lis ps. „Mściciel” – w konspiracji od 1942 r., twórca i d-ca niezależnego oddziału partyzanckiego, współpracował z NSZ, żołnierz oddziału AK Hejnał, po 1945 r. twórca i d-ca oddziału partyzanckiego NSZ, później WiN. Zamordowany w 1948 r. przez agenta UB wprowadzonego do oddziału,

- kpt. Władysław Łukasiuk ps. „Młot” – w konspiracji od 1939 r. d-ca drużyny 8 kompanii, IX Ośrodka Sarnaki-Górki Obwodu AK Siedlce, d-ca oddziału w Obwodzie Bielsk Podlaski Białostockiego Okręgu AK, d-ca 1 plutonu oddziału AK/AKO ppor. Teodora Śmiałkowskiego „Szumnego”, po 1945 r. d-ca 1 plutonu oddziału AKO ppor. „Szumnego”, d-ca plutonu 5 Wileńskiej Brygady AK, d-ca 6 Brygady Wileńskiej. W wyniku tragicznego nieporozumienia zastrzelony przez podkomendnego 27 czerwca 1949 r.,

- ppłk Józef Maciołek ps. „Żuraw”, „Kazimierz”, „Marian”, „Roch” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer Inspektoratu AK ds. Broni i Amunicji, po 1945 r. d-ca WIN i NIE w Grodnie i Wilnie, komendant wojewódzki WIN Wilno. Aresztowany podstępnie przez Sowietów 12 czerwca 1945 r. i zamordowany,

- kpt. Jan Morawiec ps. „Remisz” – po kampanii wrześniowej 1939 r. partyzant mjr. Henryka Dobrzańskiego ps. „Hubal”, organizował i szkolił grupy podziemne Okręgu Bojowego Kielce mjr. „Hubala”, żołnierz Organizacji Wojskowej Stronnictwa Narodowego, późniejszej NOW, oficer do zadań specjalnych Oddziału I Organizacyjnego KG NSZ, szef Oddziału I Organizacyjnego Komendy Okręgu III Lubelskiego NSZ, po 1945 r. szef Oddziału I Organizacyjnego Komendy Ziem Wschodnich NSZ, aresztowany 29 grudnia 1944 r. przez NKWD. Zbiegł i stanął na czele Tymczasowej Narodowej Rady Politycznej Ziem Wschodnich, którą podporządkował KG NZW, szef Oddziału IV PAS KG NZW, aresztowany 22 marca 1946 r. Zamordowany 15 stycznia 1948 r.,

- ppor. Stanisław Marchewka ps. „Ryba” – po kampanii wrześniowej 1939 r. uciekł z niewoli, organizator i d-ca plutonu ZWZ/AK, d-ca plutonu w Zgrupowaniu AK kpt. „Lipca”, jego oddział otoczony przez Rosjan rozbrojony i wcielony do 6 Zapasowego Batalionu 2 Armii Wojska Polskiego, po 1945 r. zdezerterował i włączył się w struktury AKO, przewodnik walki czynnej Rejonu „D” AKO, adiutant majora „Bruzdy”, oficer WiN, oficer w oddziale partyzanckim mjr. Jana Tabortowskiego „Bruzda”, 2 marca 1957 r. poległ w zasadzce grupy operacyjnej KBW i SB. Był to ostatni oficer podziemia poakowskiego, który zginął z bronią w ręku i to aż w 1957 r.,

- por. Józef Marcinkowski ps. „Łysy” – po kampanii wrześniowej 1939 r. żołnierz ZWZ, aresztowany przez NKWD, zbiegł i wstąpił do organizacji podziemnej Korpus Obrońców Polski, utworzył oddział wchodzący w skład 1 plutonu dywersyjnego Ośrodka Radzymin-Wołomin Obwodu AK Radzymin „Rajski Ptak”, po 1945 r. członek PSL, oficer ROAK, pozostawał w kontakcie operacyjnym z Dowództwem 23 Okręgu NZW został mianowany d-cą jednego z rejonów NZW, założył organizację Samoobrona Ziemi Mazowieckiej, aresztowany 11 czerwca 1950 r. Zamordowany 1 grudnia 1951 r.,

- ppor. Lucjan Minkiewicz ps. „Wiktor” – po kampanii wrześniowej 1939 r. żołnierz ZWZ, żołnierz w oddziale partyzanckim AK Adama Boryczki ps. „Tońko”, późniejszej 6 Wileńskiej Brygadzie AK, d-ca drużyny w 2 plutonie 1 kompanii 6 Brygady, po 1945 r. oficer sekcji likwidacyjnej Zygmunta Błażejewicza ps. „Zygmunt” działającej w Obwodzie AKO Bielsk Podlaski, z-ca dowódcy 1. szwadronu 5 Wileńskiej Brygady AK, d-ca 6 Wileńskiej Brygady AK, aresztowany 1 lipca 1948 r. Zamordowany 8 lutego 1951 r.,

- por. Józef Mika ps. „Leszek” – w konspiracji od 1944 r. partyzant oddziału młodzików AK, po 1945 r. żołnierz NSZ, aresztowany w październiku 1950 r. Zamordowany 25 czerwca 1951 r.,

- chor. Franciszek Mróz ps. „Żółw”, „Bóbr” – po kampanii wrześniowej 1939 r. d-ca oddziału dywersyjnego myślenickiego obwodu AK, po 1945 r. zorganizował oddział WiN podporządkowany Józefowi Kurasiowi „Ogień”, współtworzy oddział partyzancki oparty o struktury NSZ, aresztowany w październiku 1950 r. Zamordowany 25 czerwca 1951 r.,

- kpt. Lech Neyman ps. „Wacław Górnicki”, „Butrym”, „Domarad”, „Robert” – po kampanii wrześniowej 1939 r. związał się z Grupą „Szańca” konspiracyjną strukturą ONR „ABC”, organizował konspiracyjne struktury Organizacji Wojskowej Związku Jaszczurczego na Pomorzu i w Wielkopolsce, członek cywilnej struktury Grupy „Szańca”, czyli Służby Cywilnej Narodu, w której pełnił funkcję kierownika Wydziału Zachodniego, sformułował wówczas koncepcję powrotu polskiej granicy zachodniej na linię rzek Odry i Nysy Łużyckiej, członek zespołu sądowniczo-badawczego NSZ, członek Komitetu Politycznego Organizacji Polskiej, komendant Okręgu VIII Krakowskiego NSZ, członek sądu oficerskiego przy Dowództwie NSZ, po 1945 r. organizator Obszaru Zachodniego NSZ, komendant Okręgu I Pomorskiego NSZ z siedzibą w Poznaniu, organizator Okręgu VII Śląskiego NSZ, w ramach OP kierownik struktury p.n. Obóz Narodowy, aresztowany 5 lutego 1947 r. Zamordowany 12 maja 1948 r.,

- płk Franciszek Niepokólczycki ps. „Teodor”, „Szubert”, „Franek”, „Żejmian”, „Halny” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer SZP/ZWZ, d-ca Związku Odwetu ZWZ, współtwórca Kedywu AK, szef Wydziału Saperów Oddziału III Komendy Głównej AK w Powstaniu Warszawskim, trafił do oflagu, po 1945 r. z-ca komendanta Obszaru „Południe” w Delegaturze Sił Zbrojnych, płk. Antoniego Sanojcy, a następnie prezesa Obszaru Południowego WiN, prezes Zarządu Głównego WiN, aresztowany 22 października 1946 r., skazany na karę śmierci, zamienioną następnie na karę dożywotniego więzienia. W więzieniu spędził ponad 10 lat,

- por. Wiktor Zacheusz Nowowiejski ps. „Jeż”, „Żuk” – po kampanii wrześniowej 1939 r. uciekł z obozu jenieckiego zorganizował siatkę tajnego nauczania, oficer ZWZ, organizował wywiad dla sztabu podokręgu AK Olsztyn-Tuchola, oficer oddziału partyzanckiego AK kierowanego przez Stefana Rudzińskiego ps. „Wiktor”, po 1945 r. wstrząśnięty mordem funkcjonariuszy UB na rodzinie kolegi z AK przechodzi do konspiracji, komendant ROAK Obwodu Przasnysz. 6 grudnia 1946 ranny i otoczony przez grupę operacyjną UB i wojsko popełnił samobójstwo,

- mjr Mieczysław Pazderski ps. „Szary” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer NOW/NSZ/AK, po 1945 r. powołany do LWP, zdezerterował wraz z całym 31 PP i założył oddział AK, przeszedł do NSZ, d-ca zgrupowania oddziałów NSZ: „Jacka”, „Sokoła”, „Zemsty” i „Romana”. Poległ ok. 30 czerwca 1945 r. w bitwie z przeważającymi (pancernymi) siłami sowieckimi,

- rtm. Witold Pilecki, ps. „Witold”, „Druh” – po kampanii wrześniowej 1939 r. nie złożył broni ale wraz ze swoimi ułanami prowadził walkę partyzancką, organizator, szef sztabu i inspektor główny Tajnej Armii Polskiej, oficer ZWZ, organizator konspiracji obozowej (Związek Organizacji Wojskowej) w NIEMIECKIM OBOZIE KONCENTRACYJNYM AUSCHWITZ, z-ca d-cy Brygady Informacyjno-Wywiadowczej „Kameleon-Jeż”, w III Oddziale Kedywu KG AK, w Powstaniu Warszawskim strzelec w kompanii „Warszawianka”, później d-ca jednego z oddziałów Zgrupowania Chrobry II w tzw. Reducie Witolda, po wyzwoleniu stalagu walczył w 2 Korpusie Polskim we Włoszech, po 1945 r. na osobisty rozkaz gen. Władysława Andersa wrócił do Polski, by prowadzić działalność wywiadowczą na rzecz 2 Korpusu, oficer NIE, aresztowany 8 maja 1947 r. Zamordowany 25 maja 1948 r.,

- ppor. Tadeusz Pleśniak ps. „Żbik”, „Gad”, „Hanka”, „Zośka” – po kampanii wrześniowej 1939 r. d-ca plutonu Placówki (nr 8) Pruchnik Obwodu Jarosław ZWZ, z-ca d-cy placówki AK Pruchnik i oficer wyszkolenia, angażował się w tajnym nauczaniu, z-ca d-cy II rejonu Obwodu AK Jarosław, po 1945 r. oficer NIE na terenie Inspektoratu Przemyskiego, oficer DSZ, organizował magazyny broni dla oddziałów leśnych „Warta” z Okręgu AK Lwów, członek zarządu Okręgu WiN Rzeszów Wydziału Propagandy, redaktor i drukarz pisma rzeszowskiego WiN „Ku Wolności”, kierownik Wydziału Propagandy Okręgu WiN Rzeszów, z-ca prezesa Rzeszowskiego Okręgu WiN, aresztowany 16 grudnia 1947 r. Zamordowany 17 stycznia 1949 r.,

- por. Franciszek Przysiężniak ps. „Ojciec Jan” – po kampanii wrześniowej 1939 r. zbiegł z niewoli, komendant Komendy Powiatowej NOW w Krasnymstawie, d-ca oddziału dywersyjnego NOW, a po scaleniu z Armią Krajową NOW-AK, po 1945 r. d-ca oddziałów leśnych okręgu „San”, komendant okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego na powiaty: Brodnica i Wąbrzeźno, aresztowany 15 maja 1946 r., po amnestii w 1947 r. ponownie aresztowany 3 września 1948 r. i skazany na 15 lat więzienia. W więzieniu spędził ponad 6 lat,

- ppor. Anatol Radziwonik ps. „Olech” – nie wiadomo, czy uczestniczył w wojnie obronnej 1939 r., prawdopodobnie zataił ten fakt w życiorysie pisanym dla sowieckiego urzędu administracji terenowej by nie zostać zesłanym do łagru, w 1943 r. d-ca placówki w Obwodzie AK Szczuczyn kryptonim „Łąka”, d-ca trzeciego plutonu w 2 kompanii VII batalionu 77 Pułku Piechoty AK, po 1945 r., zorganizował bazę samoobrony Nowogródzkiego Okręgu AK w powiecie szczuczyńskim i stworzył oddział partyzancki, komendant połączonego poakowskiego obwodu Lida-Szczuczyn 49/67. Poległ 12 maja 1949 r. podczas próby przebicia się przez pierścień kolejnej sowieckiej obławy,

- kpt. Wacław Rejmak ps. „Hiszpan”, „Ostoja” – po kampanii wrześniowej 1939 r., żołnierz ZWZ, twórca i d-ca oddziału Kedywu AK w Obwodzie Łukowskim, w maju 1945 r. aresztowany przez UB kiedy negocjował uwolnienie swoich żołnierzy z ubeckiego więzienia, zwolniony na mocy amnestii w sierpniu. 18 października 1945 r. zastrzelony wraz ze swoim adiutantem ppor. Mieczysławem Kańskim ps. „Czeczot” przez funkcjonariuszy UB,

- por. Lechosław Roszkowski ps. „Tomasz” – po kampanii wrześniowej 1939 r. żołnierz NOW/NSZ, brał udział w Powstaniu Warszawskim w kompanii Kazimierza Leskiego ps. „Bradl”, zbiegł z obozu jenieckiego i zaczął działać w NSZ-AK, kierownik komórki kolportażu Wydziału Propagandy w KG NSZ-AK, po przejściu do NZW zajmował analogiczne stanowisko w KG NZW, szef łączności, kierownik komórki personalnej Oddziału I Organizacyjnego KG NZW, p.o. szefa Oddziału I Organizacyjnego KG NZW, organizator Okręgów XIII Pomorskiego, VI Kieleckiego NZW oraz Pogotowia Akcji Specjalnej w tych okręgach, współpracował z Młodzieżą Wszechpolską, po 1945 r. członek komisji wojskowej przy Prezydium SN, jednocześnie z-ca, a od sierpnia 1945 szef Oddziału I Organizacyjnego KG NZW, aresztowany w kwietniu 1946 r. Zamordowany 15 stycznia 1948 r.,

- ppłk Józef Rybicki ps. „Andrzej”, „Maciej” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer AK, d-ca Kedywu AK na Okręg Warszawski, uczestnik Powstania Warszawskiego, po 1945 r. d-ca Obszaru Centralnego I KG WiN i na krótko komendant KG WiN, aresztowany w 1947 r. W więzieniu spędził 7 lat,
- mjr Aleksander Rybnik ps. „Jerzy”, „Dziki” – po kampanii wrześniowej 1939 r., oficer SZP, d-ca jednego z trzech konspiracyjnych plutonów stanowiących grupę (koło pułkowe) 6 Pułku Piechoty Legionów, z-ca komendanta ZWZ Garnizonu Miasta Wilna, później komendant ZWZ Garnizonu Wilno, 13 VI 1941 r. aresztowany przez NKWD, komendant Obwodu Słonim Okręgu AK Nowogródek, oficer do zleceń w sztabie Uderzeniowych Batalionów Kadrowych na Białostocczyźnie (oddziały partyzanckie Konfederacji Narodu, organizacji polityczno-wojskowej wchodzącej w skład AK), p.o. komendanta Obwodu AK Białystok-Powiat, inspektor białostocko-sokólski AK, komendant Obwodu AK Białystok-Powiat, po 1945 r. jako inspektor białostocki AKO zorganizował silne zgrupowanie partyzanckie, znane w literaturze jako Zgrupowanie „Jerzego" (krypt. „Piotrków"), z-ca prezesa Okręgu WiN Białystok, aresztowany 19 kwietnia 1946 r. Zamordowany 11 września 1946 r.,

- por. Józef Rzepka ps. „Krzysztof”, „Znicz” – po kampanii wrześniowej 1939 r., twórca konspiracji w rodzinnych Bratkowicach, oficer ZWZ, d-ca Placówki ZWZ Bratkowice-Głogów, adiutant Inspektoratu Rejonowego AK Rzeszów, d-ca Zgrupowania III „Zachód” Rzeszowskiego obwodu AK, d-ca Inspektoratu AK Mielec, po 1945 r. oficer NIE, DSZ, WiN, oficer w IV Zarządzie Głównym WiN, aresztowany 28 listopada 1947 r. Zamordowany 1 marca 1951 r.,

- ppłk Andrzej Rzewuski ps. „Przemysław”, „Hańcza” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer SZP/ZWZ/AK, komendant Okręgu Poznańskiego AK, po 1945 r. komendant Wielkopolskiej Samodzielnej Grupy Ochotniczej „Warta”, współpracował przy tworzeniu Ruchu Oporu Armii Krajowej, komendant Okręgu Poznańskiego Delegatury Sił Zbrojnych, oficer WiN, aresztowany 26 listopada 1945 r. W więzieniu popełnił samobójstwo,

- płk Antoni Sanojca ps. „Cis”, „Knapik”, „Kortum”, „Marian”, „Skaleń” – po kampanii wrześniowej 1939 r. szef Oddziału I (Organizacyjnego) Komendy Głównej Związku Walki Zbrojnej-Armii Krajowej, z-ca szefa sztabu KG AK ds. organizacyjnych, W Powstaniu warszawskim z-ca d-ca Grupy AK „Północ”, po 1945 r. Delegat Sił Zbrojnych na Obszar Południowo-Zachodni, I wiceprezes oraz przewodniczący Zarządu Obszaru Południowego WiN, aresztowany w listopadzie 1945, ułaskawiony w wyniku amnestii w 1947 r., ponownie aresztowany w 1949 r. W więzieniu spędził ponad 8 lat,

- ppłk Stanisław Sędziak, ps. „Wiatr”, „Warta”, „Wola”, „Oset”, „Wojna”, „S-2”, „T” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer PSZ na Zachodzie, d-ca plutonu w 1. Brygadzie Strzelców, przerzucony do kraju jako cichociemny, szef sztabu Okręgu Nowogródek AK, d-ca komendy Okręgu Nowogródek, po 1945 r. z-ca szefa sztabu Okręgu Białystok AK, prowadził nadzór nad oddziałami zbrojnymi Okręgu które nosiły nazwę Obywatelska Armia Krajowa, szef sztabu Delegatury Sił Zbrojnych, drugi z-ca prezesa Obszaru Centralnego WiN do spraw wojskowych, z-ca prezesa Obszaru Centralnego WiN, aresztowany 4 stycznia 1947 r., skazany na karę śmierci, którą, na mocy amnestii z 22 lutego 1947 r., zamieniono na dożywotnie więzienie. W więzieniu spędził ponad 10 lat,

- mjr Karol Sęk ps. „Rolka”, „Jakub” – po kampanii wrześniowej 1939 r. w niewoli sowieckiej, po ucieczce współorganizował tajne struktury IV Okręgu Tajnej Armii Polskiej na Podlasiu, szef lokalnej komórki wywiadu TAP, wraz z TAP przeszedł do Konfederacji Zbrojnej, a potem do NOW, oficer wywiadu i kontrwywiadu Okręgu XII Podlaskiego NSZ, trzykrotnie aresztowany przez Niemców, trafił do obozu koncentracyjnego na Majdanku, po 1945 r. aresztowany przez NKWD i wywieziony do łagru filtracyjnego nr 283 w Stalinogorsku pod Smoleńskiem, po powrocie w 1945 r. z-ca, a od kwietnia 1946 r. komendant Okręgu Podlaskiego NZW, zorganizował 3 oddziały PAS, w grudniu 1950 r. aresztowany przez UB, skazany na śmierć przez przyrodniego brata Adama Michnika, stalinowskiego sędziego Stefana Michnika. Zamordowany 7 czerwca 1952 r.,

- sanitariuszka Danuta Siedzikówna ps. „Inka” – w Armii Krajowej od grudnia 1943 r. w czerwcu 1945 r. aresztowana za współpracę z antykomunistycznym podziemiem przez grupę NKWD-UB, uwolniona z konwoju przez operujący na tym terenie patrol wileńskiej AK Stanisława Wołoncieja „Konusa” (podkomendnych „Łupaszki”), jako sanitariuszka podjęła służbę w oddziale „Konusa”, a potem w szwadronach por. Jana Mazura „Piasta”, por. Mariana Plucińskiego „Mścisława” i por. Leona Beynara „Nowiny”, z-cy „Łupaszki”, znanego później jako Paweł Jasienica, aresztowana przez UB rankiem 20 lipca 1946 r. Zamordowana 28 sierpnia 1946 r. wraz z Feliksem Selmanowiczem ps. „Zagończyk”,

- kpt. Stanisław Sojczyński ps. „Warszyc”, „Wazbiw”, „Wojnar”, „Świrski”, „Awr”, „Zbigniew” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer SZP, organizator i komendant Podobwodu SZP/ZWZ/AK Rzejowice, z-ca komendanta Obwodu Radomsko AK i jednocześnie szef Kedywu w Obwodzie, utworzył pierwszy na terenie Obwodu oddział partyzancki, w akcji „Burza” dowodził I batalionem 27 pułku piechoty AK, po 1945 r. na bazie I batalionu 27 pułku piechoty AK w maju 1945 r. w Radomsku utworzył konspiracyjną organizację, która początkowo nosiła kryptonim „Manewr”, następnie „Walka z Bezprawiem” i ostatecznie „Samodzielna Grupa Konspiracyjnego Wojska Polskiego”, aresztowany 27 czerwca 1946 r. Zamordowany 19 lutego 1947 r., na 3 dni przed ogłoszeniem amnestii,

- sierż. Wiktor Stryjewski ps. „Cacko”, „Wyrwicz”, „Zbyszko” – po kampanii wrześniowej 1939 r. żołnierz ZWZ/AK w Obwodzie AK Sierpc, po 1945 r. w konspiracji antykomunistycznej, w lutym 1946 r. zabił sowieckiego żołnierza, który zgwałcił Polkę, za co został aresztowany przez UB, po ucieczce wstąpił do oddziału ROAK Obwodu „Mewa”, osobiście zastrzelił Władysława Rypińskiego „Rypę”, dowódcę PPR-owskiego „szwadronu śmierci”, grupy egzekucyjnej, dokonującej zabójstw zleconych przez władze PPR, która zamordowała w latach 1945–1947 około stu osób, głównie związanych z PSL i AK, d-ca patrolu bojowego 11 Grupy Operacyjnej NSZ, aresztowany 8 lutego 1949 r. Zamordowany 18 stycznia 1951 r.,

- Leon Suszyński ps. „P-8”, „Litwin” – po kampanii wrześniowej 1939 r. żołnierz SZP/ZWZ/AK, działa w wywiadzie AK i jednocześnie w grupie dyspozycyjnej Inspektoratu Białostockiego AK (tzw. „Egzekutywie”), żołnierz w oddziale „Zawity” pod Białymstokiem, żołnierz I kompanii III batalionu 77 Pułku Piechoty AK (Zgrupowanie Uderzeniowych Batalionów Kadrowych AK) na Nowogródczyźnie i Wileńszczyźnie, uczestnik szturmu Wilna w operacji Ostra Brama, po 1945 r., d-ca plutonu „Słucz” w Zgrupowaniu Piotrków AKO w Puszczy Knyszyńskiej, d-ca samodzielnego oddziału partyzanckiego WiN operującego na Białostocczyźnie. Aresztowany w 1948 i skazany na wieloletnie więzienie,

- ppłk Jan Szczurek-Cergowski ps. „Sławbor”, „Mestwin”, „Cios”, „Wiesław” – po kampanii wrześniowej 1939 r. oficer SZP/ZWZ na Zamojszczyźnie, przeszedł do NOW, komendant Okręgu Stołecznego NOW, przeszedł do AK, szef Wydziału Artylerii Oddziału III Operacyjnego KG AK, w Powstaniu Warszawskim d-ca Zgrupowania „Sławbor”, później d-ca „Podobwodu Śródmieście Południowe” i ostatecznie d-ca 72 Pułku Piechoty AK 28 Dywizji Piechoty AK im. Stefana Okrzei Warszawskiego Korpusu AK, po powstaniu uciekł z niewoli, d-ca Obszaru Zachodniego AK, po 1945 r. oficer NIE, Delegat Sił Zbrojnych na Obszar Zachodni, współzałożyciel WiN i prezes Obszaru Zachodniego WiN, prezes WiN, aresztowany 5 listopada 1945 r., zwolniony 5 lutego 1947 r., ponownie aresztowany 30 września 1950 r. W więzieniu spędził ogółem ponad 7 lat,

- mjr Zygmunt Szendzielarz ps. „Łupaszko” – po kampanii wrześniowej 1939 r. uciekł z niewoli, działał w organizacji konspiracyjnej zwanej „Koła Pułkowe”, oficer ZWZ/AK w Wilnie, d-ca szwadronu w Wileńskim Pułku Ułanów Śmierci, działał w komórce wywiadu dalekowschodniego, oficer Komendy Okręgu Wileńskiego AK, d-ca pierwszego oddziału partyzanckiego AK na Wileńszczyźnie, którym dowodził zamordowany wcześniej przez Sowietów wraz z 50 żołnierzami ppor. Antoni Burzyński ps. „Kmicic”, d-ca 5 Wileńskiej Brygady AK, zwanej też nieoficjalnie „Brygadą Śmierci”, po 1945 r., komendant partyzantki Okręgu Białostockiego AKO, powołał do życia 6 Brygadę Wileńską i odtworzył 5 Wileńską Brygadę, d-ca połączonych obu brygad wileńskich, aresztowany 30 czerwca 1948 r. Zamordowany 8 lutego 1951 r.,

- mjr Jan Tabortowski ps. „Bruzda” – po kampanii wrześniowej 1939 r. uciekł z niewoli niemieckiej, komendant Obwodu Bielsk Podlaski, inspektor Inspektoratu III łomżyńskiego obejmującego obwody AK – Łomża i Grajewo, aresztowany 22 listopada 1942 r. i przeznaczony do rozstrzelania, po ucieczce oficer inspektor Inspektoratu IV Suwalskiego AK, inspektora Inspektoratu Łomżyńskiego AK, d-ca oddziału „Czarna Hańcza” z Obwodu Białostockiego AK w czasie akcji „Burza”, jego oddział rozbrojony a on aresztowany przez Siersz, po ucieczce inspektor Inspektoratu III Łomżyńskiego, po 1945 r., d-ca Inspektoratu Łomżyńskiego AKO, d-ca Inspektoratu Łomżyńskiego WiN, ujawnił się po amnestii 25 marca 1947 r., w 1950 r. zagrożony aresztowaniem ponownie przechodzi do konspiracji i stworzył oddział partyzancki na terenach bagien biebrzańskich. 23 sierpnia 1954 r. został ranny podczas akcji na komisariat MO i na własną prośbę dobity przez por. Stanisława Marchewkę „Rybę”,

- ppor. Edward Taraszkiewicz ps. „Żelazny” – w 1940 r. wysłany na przymusowe roboty za nielegalne posiadanie broni, po powrocie w 1945 r. wstąpił w struktury Obwodu Włodawa Inspektoratu Chełm AK-DSZ-WiN, osobisty sekretarz i adiutant por. Klemensa Panasiuka „Orlisa” a następnie z-ca d-cy w oddziale swojego brata ppor. Leona Taraszkiewicza „Jastrzębia” , komendant oddziału WiN Obwodu Włodawa, w 1948 r. podporządkował się dowódcy oddziałów zbrojnych Lubelszczyzny kpt. Zdzisławowi Brońskiemu „Uskokowi”, 6 października 1951 r. 800-osobowa obława UB i KBW dowodzona przez majora UB otoczyła zabudowania rodziny Kaszczuków, w których przebywali partyzanci. W zaciętej walce poległ Edward Taraszkiewicz „Żelazny” i Stanisław Torbicz „Kazik”. Dwóch pozostałych partyzantów ujęto, w pokazowym procesie skazano na śmierć i w 1953 r. stracono,

- por. Leon Taraszkiewicz ps. „Jastrząb” – wywieziony w 1940 r. na roboty do Niemiec skąd zbiegł, złapany uciekł ponownie do sowieckiej partyzantki oddziału „Anatola”, po wkroczeniu Armii Czerwonej w 1944 r., nie godząc się na współpracę z Resortem Bezpieczeństwa Publicznego został aresztowany, zbiegł z ciężkiego obozu NKWD dla żołnierzy AK i NSZ, oficer oddziału partyzanckiego AK Tadeusza Bychawskiego „Sępa”, d-ca oddziału partyzanckiego Obwodu Włodawa Inspektoratu Chełm AK-DSZ-WiN, komendant zgrupowania partyzanckiego WiN obwodu włodawskiego, 3 stycznia 1947 r. został ciężko ranny w ataku na oddział propagandowo-ochronny LWP w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach. Najprawdopodobniej postrzelił go agent UB ulokowany w oddziale. Zmarł w drodze do lekarza,

- ppłk Walerian Tumanowicz, (właść. Giorgi Tumaniszwili) ps. „Jagodziński” – Ormianin, gruziński oficer kontraktowy WP, po kampanii wrześniowej 1939 r. organizator i inspektor Inspektoratu Tarnobrzeskiego ZWZ-AK, po 1945 r. kierownik akcji „Ż” (akcja propagandowa wymierzona w armię Żymierskiego) w Obszarze „Południowym” DSZ i WiN, oficer II Zarządu Głównego WiN, aresztowany 22 września 1947 r. Zamordowany 13 listopada 1947 r.,

- kpt. Józef Zadzierski ps. „Wołyniak”, „Zawisza” – po kampanii wrześniowej 1939 r. działał w konspiracji narodowej, na tajnych kompletach uzyskał maturę, po czym ukończył podziemną podchorążówkę, będąc jednocześnie żołnierzem oddziału Jana Kamera „Bolesława”, żołnierz Okręgu Rzeszów NOW, twórca i d-ca oddziału dyspozycyjnego Komendy Okręgu Rzeszów NOW, pod koniec lipca 1944 r. na rozkaz władz okręgowych NOW zorganizował w Leżajsku milicję i został jej komendantem, 23 września 1944 r. aresztowany przez NKWD, po ucieczce w okolicach Leżajska tworzy podporządkowany rzeszowskiemu Okręgowi NOW oddział partyzancki. W czasie pacyfikacji wsi, w której się ukrywał został ciężko ranny w rękę i nie widząc szans ucieczki w nocy z 28 na 29 grudnia 1946 r. popełnił samobójstwo,

- ppor. Tadeusz Zieliński ps. „Igła” – żołnierz AK od 1943 r., po 1945 r. żołnierz zgrupowania liczącego ok. 200 żołnierzy AK, dowodzonego przez ktp. Antoniego Hedę „Szarego”, d-ca oddziału WiN operującego na terenie ziemi radomskiej i Kielecczyzny, jego oddział wszedł w zgrupowanie dowodzone przez Franciszka Jerzego Jaskulskiego „Zagona”, „Zagończyka”. 24 czerwca 1948 r. został ranny w wyniku zamachu dokonanego przez żołnierza z jego oddziału (agenta UB), nie chcąc się dostać do niewoli, popełnił samobójstwo rozrywając się granatem,

- kpt. Antoni Żubryd ps. „Zuch” – po kampanii wrześniowej 1939 r. zbiegł z niewoli niemieckiej, przedostał się przez niemiecką granicę na tereny okupowane przez Związek Radziecki, ujęty przez NKWD został zmuszony do współpracy z radzieckim wywiadem przeciw Niemcom, aresztowany przez Niemców skazany na śmierć zbiegł sprzed egzekucji i związał się z AK, po 1945 r. zgłosił się do NKWD w celu współpracy, pełnił funkcje oficera śledczego i tłumacza, jako śledczy różnił się od innych tym, że nie torturował przesłuchiwanych, tylko umożliwiał im ucieczkę, jednocześnie ostrzegając ich o planach dalszych aresztowań ich współtowarzyszy broni, objął stanowisko z-cy szefa Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Sanoku, uwolnił 10 aresztowanych przez UB AK-owców i zorganizował z nich oddział partyzancki tzw. Samodzielny Batalion Operacyjny Narodowych Sił Zbrojnych. Zamordowany 24 października 1946 r. przez wprowadzonego do oddziału agenta UB, zdrajcę, b. żołnierza AK Jerzego Vaulina,

- ppłk. Władysław Żwański ps. „Błękit”, „Butrym”, „Iskra” – brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r., od 1942 r. oficer Narodowych Sił Zbrojnych w powiecie Ostrów Mazowiecka, w 1944 r. zaciągnął się do LWP i został powołany na komendanta Rejonowej Komendy Uzupełnień w Ciechanowcu, prowadząc jednocześnie w tym czasie działalność konspiracyjną, po dekonspiracji zdezerterował, szef Wydziału III Operacyjnego Komendy NZW Białystok, szef sztabu Komendy NZW Białystok, komendant Okręgu XV NZW Białystok. Zginął 1 lipca 1948 r. w czasie akcji grupy operacyjnej UB-KBW, w wyniku zdrady wprowadzonego do oddziału agenta UB, zdrajcy, b. żołnierza AK,

- por. Zbigniew Żwański ps. „Noc” – syn Władysława Żwańskiego ps „Błękit”, ostatniego komendanta Okręgu XV NZW – Białystok, pod koniec II wojny światowej 1944/45 r. za sprawą ojca zaangażował się w walki zbrojne z okupantem niemieckim w szeregach LWP, po zakończeniu działań wojennych został zdemobilizowany i rozpoczął działalność niepodległościową w NZW d-ca oddziału partyzanckiego NZW w Białostockiem, aresztowany w sierpniu 1951 r., został skazany w lutym 1953 r., na karę dożywotniego więzienia. W więzieniu spędził 8 lat.

Podsumowując, raz jeszcze przypomnijmy kim zatem byli ci wyklęci przez komunistów żołnierze? Byli to żołnierze polskiego niepodległościowego podziemia, którzy po zakończeniu okupacji niemieckiej postanowili dalej walczyć o Wolną i Niepodległą Polskę, z drugim, tym razem sowieckim okupantem. Walka, którą prowadzili była w obliczu ówczesnej sytuacji międzynarodowej z góry skazana na klęskę, jednak większość z nich nie widziała innego wyboru. Część z nich próbowała przejść do pokojowego życia, ale aresztowania, liczne morderstwa dokonywane przez szwadrony śmierci PPR i UB oraz NKWD, wywózki do ZSRR tysięcy ich kolegów spowodowały brak zaufania w dobre intencje „czerwonych”. Komuniści, PPR-owscy działacze, UB-ecy, milicjanci ich agenci i konfidenci, którzy podjęli współpracę z Sowietami byli dla nich zdrajcami Polski. Agresja sowiecka 17 września 1939 r. na Polskę, wywózki przez Sowietów polskiej ludności na Sybir i do Kazachstanu, masowe rozstrzeliwania polskich więźniów głównie inteligencji z Kresów Wschodnich, dokonywane przez rosyjskich strażników po agresji niemieckiej na Sowiety,

 
 
Komentarze
Brak komentarzy.  
 
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.  
 
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
 
 
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
 
 
Shoutbox
Tylko zalogowani mogą dodawać posty w shoutboksie.

Brak postów.
 
 
  Powered by v6.01.6 © 2003-2005
  Evergreen by:
171187 Unikalnych wizyt   

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie